ORP „Błyskawica” uczciła 90. rocznicę wodowania

W uroczystości uczestniczyli m.in. kadm. Andrzej Ogrodnik, dowódca 3. Flotylli Okrętów, Aleksander Gosk, zastępca dyrektora Muzeum Marynarki Wojennej, oraz załoga ORP „Błyskawica” z jej dowódcą, kmdr. por. Pawłem Ogórkiem. Jak podkreślał dowódca, najważniejszą rocznicą dla okrętu Marynarki Wojennej jest rocznica pierwszego podniesienia bandery wojennej. Rocznicę chrztu i wodowania uczczono ze względu na długą historię „Błyskawicy” i jej znaczenie dla Marynarki Wojennej.

Okręt zwodowano w stoczni J. Samuel White & Co Ltd w Cowes na wyspie Wight. Matką chrzestną była hrabina, żona Edwarda hr. Raczyńskiego – dyplomaty i ambasadora Rzeczypospolitej w Londynie, który w latach 1979–1986 był prezydentem RP na uchodźstwie. Podczas ceremonii matka chrzestna rozbiła butelkę szampana o burtę i wypowiedziała słowa: „Płyń po morzach i oceanach, sławiąc imię polskiej bandery”. 1 października 1936 roku nazwa ORP „Błyskawica” zaczęła funkcjonować w polskiej Marynarce Wojennej.

W Cowes budowano dwa nowoczesne, szybkie i silne okręty dla polskiej marynarki: „Grom” i „Błyskawicę”. „Grom” był prototypem, a „Błyskawica” drugim okrętem serii; „Grom” zwodowano niewiele ponad dwa miesiące wcześniej. Zastępca dyrektora Muzeum Marynarki Wojennej Aleksander Gosk mówił, że uroczystość miała przypomnieć o korzeniach „Błyskawicy” i jej znaczeniu dla Gdyni, Marynarki Wojennej oraz Polaków.

Oba niszczyciele, zbudowane w Wielkiej Brytanii, były dumą polskiej floty i należały do najnowocześniejszych okrętów swojej klasy na świecie. W obliczu groźby wojny, na mocy rozkazu o kryptonimie „Peking”, zostały skierowane do Wielkiej Brytanii razem ze starszą „Burzą”. „Grom” zatonął zbombardowany pod Narwikiem, w fiordzie Rombakken, 4 maja 1940 roku; „Błyskawica” przetrwała wojenne zagrożenia.

Podczas wojny „Błyskawica” działała na Morzu Północnym i Atlantyku, uczestniczyła w kampanii norweskiej oraz ewakuacji wojsk sojuszniczych z Dunkierki, a także broniła Cowes przed atakami Luftwaffe. Później operowała na Morzu Śródziemnym, wspierała Maltę i działania inwazyjne w Afryce Północnej oraz osłaniała lądowanie aliantów w Normandii. Po zakończeniu działań wojennych wzięła udział w „Operation Deadlight”, czyli niszczeniu przejętych niemieckich U-bootów.

W czasie wojny okręt przepłynął prawie 150 tysięcy mil morskich, eskortował 85 konwojów i odbył 108 patroli bojowych. Jego artyleria zestrzeliła na pewno 4 samoloty, a prawdopodobnie kolejne 3. „Błyskawica” wraz z innymi okrętami zatopiła 2 niszczyciele, 2 statki i kilka mniejszych jednostek, a także skutecznie walczyła z okrętami podwodnymi.

Niszczyciel został poważnie uszkodzony trzy razy. Podczas wojny zginęło 7 członków jego załogi, a 48 odniosło rany. 4 lipca 1947 roku „Błyskawica” wróciła do kraju pod dowództwem kmdr. Bolesława Romanowskiego, podwodnika.

Okręt pozostawał w czynnej służbie przez kolejne 20 lat. W 1975 roku wycofano go ze służby i zastąpił „Burzę” w roli okrętu-muzeum. W zaadaptowanych pomieszczeniach urządzono ekspozycje Muzeum Marynarki Wojennej poświęcone historii „Błyskawicy” oraz dokonaniom polskiej bandery wojennej.

Pierwszych zwiedzających okręt przyjął 1 maja 1976 roku. Do 1 października 2026 roku liczba odwiedzających sięga około 7,5 miliona osób.

ORP „Błyskawica” nadal nosi biało-czerwoną banderę wojenną i pozostaje w składzie 3. Flotylli Okrętów Marynarki Wojennej RP, z etatową załogą. Dokumentuje tradycje walk polskich marynarzy, jest miejscem reprezentacyjnych spotkań i uroczystości państwowych, w tym promocji oficerskich Marynarki Wojennej. Pełni także rolę miejsca podtrzymującego tradycje morskiego ceremoniału i zabytku techniki wojennomorskiej o światowej randze.

„Błyskawica” jest najstarszym zachowanym niszczycielem i weteranem II wojny światowej. Według informacji o okręcie, była jedynym alianckim okrętem bojowym, który aktywnie uczestniczył w działaniach bojowych od 1 września 1939 do 8 maja 1945 roku.

_{Źródło: Urząd Miasta Gdyni}