W Lesie Piaśnickim upamiętniono ofiary zbrodni

Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej przypada 2 października. To święto państwowe ustanowione w 2023 r. uchwałą Sejmu RP, upamiętniające mieszkańców Pomorza zamordowanych w pierwszych miesiącach II wojny światowej.

Uroczystości w Lesie Piaśnickim rozpoczęły się zgodnie z ceremoniałem wojskowym. Podniesiono flagę państwową, odśpiewano hymn i oddano salwę honorową.

Wśród uczestników byli senator Kazimierz Kleina, posłowie Wioleta Tomczak, Michał Kowalski, Dorota Arciszewska-Mielewczyk i Rafał Siemaszko, prezydent Wejherowa Krzysztof Hildebrandt oraz wójt gminy Wejherowo Przemysław Kiedrowski. Gdynię reprezentowali wiceprezydent Rafał Geremek, wiceprzewodnicząca Rady Miasta Gdyni Beata Zastawna oraz radni Anna Szpajer, Marek Dudziński i Jakub Ubych. Obecni byli również przedstawiciele pomorskich organizacji i stowarzyszeń, w tym sekretarz gdyńskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Krzysztof Kozubowski, prezes stowarzyszenia Gdynian Wysiedlonych Andrzej Krajniak i pełnomocnik prezydent Gdyni ds. kombatantów Krzysztof Jankowski.

Uczestników powitał wójt gminy Wejherowo Przemysław Kiedrowski. Podkreślił, że Lasy Piaśnickie są miejscem pamięci i przestrogi, a zarazem świadectwem jednej z największych tragedii, jakie dotknęły Pomorze podczas II wojny światowej. Beata Zastawna przypomniała, że Niemcy wywozili tam mieszkańców Kaszub i Pomorza, a następnie ich rozstrzeliwali; mówiła też o spotkaniach okolicznych miejscowości upamiętniających zamordowanych.

Procesję liturgiczną do ołtarza głównego poprowadził kustosz piaśnickiego sanktuarium, ks. infułat Daniel Nowak. Nabożeństwo za Męczenników Lasów Piaśnickich odprawił ks. biskup Wiesław Szlachetka. Po mszy delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze przy grobach ofiar.

Piaśnica jest największą po obozie koncentracyjnym Stutthof mogiłą na Pomorzu. Ze względu na skalę mordów zbrodnie te nazwano w historiografii Zbrodnią Pomorską. Zginęło około 12–14 tysięcy osób, a dokładne ustalenie liczby ofiar jest praktycznie niemożliwe: w 1944 roku okupant zaczął zacierać ślady, a wiele ciał spalono.

Wśród ofiar byli przedstawiciele polskiej inteligencji, rolnicy, robotnicy, rzemieślnicy, osoby chorujące psychicznie oraz obywatele II RP żydowskiego pochodzenia. W Lasach Piaśnickich koło Wejherowa mordowano także przedstawicieli polskiej warstwy przywódczej, Czechów, Niemców przywiezionych z terenów Rzeszy i pacjentów szpitali psychiatrycznych. Wśród wskazywanych sprawców są gdański SS-Wachsturmbann „Eimann”, Einsatzkommando 16 oraz Selbstschutz, formacja zrzeszająca miejscowych volksdeutschów.

Podczas masowej egzekucji 3 listopada 1939 r. rozstrzelano pracowników sądu i magistratu w Gdyni oraz nauczycieli. Jak wylicza Maria Wardzyńska w książce „Był rok 1939”, zamordowano również m.in. notariuszy, kolejarzy, aptekarzy, kowali, techników i listonoszy z różnych miejscowości powiatu morskiego. Ofiary w Lasach Piaśnickich były mordowane w latach 1939–1940.

Na Cmentarzu Wojennym w Redłowie znajduje się tablica memoratywna Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej. Upamiętnia Gdynianki i Gdynian zamordowanych przez Niemców w 1939 roku w Lasach Piaśnickich. Źródłem informacji historycznych jest IPN.

_{Źródło: Urząd Miasta Gdyni}